<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X63n1223"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1223 顿悟入道要门论</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1223 顿悟入道要门论</title> <author>唐 慧海撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1223</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-11-10 23:56:34 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">顿悟入道要门论</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Anonymous, Taiwan</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，台湾某大德提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-08-05T10:36:28"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0017c" n="0017c"/> <lb ed="X" n="0017c01"/> <lb ed="X" n="0017c02"/> <lb ed="X" n="0017c03"/> <lb ed="X" n="0017c04"/> <lb ed="X" n="0017c05"/> <lb ed="X" n="0017c06"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1223-A 顿悟入道要门论原序</cb:mulu><head>No. 1223-A <lb ed="X" n="0017c07"/><lb ed="R110" n="0840a01"/> 顿悟入道要门论原序</head> <lb ed="X" n="0017c08"/> <lb ed="X" n="0017c09"/><lb ed="R110" n="0840a02"/><p xml:id="pX63p0017c0901">夫善知识者。如巨海舟航。能度迷类。长夜明炬。善破 <lb ed="X" n="0017c10"/><lb ed="R110" n="0840a03"/>群昏。大珠和尙首参<name role="" type="person">马祖</name>。使入慧海之法界。令开宝 <lb ed="X" n="0017c11"/><lb ed="R110" n="0840a04"/>藏于自家。所以灵辩滔滔。譬大川之流水。峻機叠叠。 <lb ed="X" n="0017c12"/><lb ed="R110" n="0840a05"/>如圆器之倾珠。于是曲设多方。垂慈利物。发扬至道。 <lb ed="X" n="0017c13"/><lb ed="R110" n="0840a06"/>乌可以笔舌赞歎哉。</p><p xml:id="pX63p0017c1309" cb:place="inline">妙协维那。四明翠山大中理公 <lb ed="X" n="0017c14"/><lb ed="R110" n="0840a07"/>之神足。夙具灵根。素培智种。禅馀之暇阅此老语录。 <lb ed="X" n="0017c15"/><lb ed="R110" n="0840a08"/>有所证入。平生碍膺之物脱然而去。从上<persName>佛</persName>祖舌头 <lb ed="X" n="0017c16"/><lb ed="R110" n="0840a09"/>一无所疑矣。此亦古塔主睹雲门语而嗣之。正所谓 <lb ed="X" n="0017c17"/><lb ed="R110" n="0840a10"/>也。故捐资镂版以廣其传。期以後之来者同一了悟。 <lb ed="X" n="0017c18"/><lb ed="R110" n="0840a11"/>存此心者。岂浅浅耶。此之功勋不坠。行愿弥坚。盖可 <lb ed="X" n="0017c19"/><lb ed="R110" n="0840a12"/>见矣。所幾法流不泯。派永接于曹溪。灯焰长存。光愈 <lb ed="X" n="0017c20"/><lb ed="R110" n="0840a13"/>明于少室也。 时岁在癸丑春孟十日<name role="" type="person">阿育王山</name> <lb ed="X" n="0017c21"/><lb ed="R110" n="0840a14"/> 沙门释崇裕书于无异堂</p></cb:div> <lb ed="X" n="0017c22"/> <lb ed="X" n="0017c23"/> <lb ed="X" n="0017c24"/> <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0018a" n="0018a"/> <lb ed="X" n="0018a01"/> <lb ed="X" n="0018a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">顿悟入道要门论</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1223</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0018a03"/><lb ed="R110" n="0840a16"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>顿悟入道要门论卷上<note place="inline">合下参问语录</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0018a04"/> <lb ed="X" n="0018a05"/><lb ed="R110" n="0840a17"/><byline cb:type="author">唐沙门 慧海 撰</byline> <lb ed="X" n="0018a06"/><lb ed="R110" n="0840a18"/><p xml:id="pX63p0018a0601">稽首和南十方诸<persName>佛</persName>･诸大菩萨众。弟子今作此论。恐 <lb ed="X" n="0018a07"/><lb ed="R110" n="0840b01"/>不会圣心。愿赐忏悔。若会圣理。尽将迴施一切有情。 <lb ed="X" n="0018a08"/><lb ed="R110" n="0840b02"/>愿于来世尽得成<persName>佛</persName>。</p> <lb ed="X" n="0018a09"/><lb ed="R110" n="0840b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a0901">问。欲修何法。即得解脱。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a0910" cb:place="inline">答。唯有顿悟一门。即得解脱。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0018a10"/><lb ed="R110" n="0840b04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a1001">云何为顿悟。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a1006" cb:place="inline">答。顿者。顿除妄念。悟者。悟无所得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a1019" cb:place="inline">问。从 <lb ed="X" n="0018a11"/><lb ed="R110" n="0840b05"/>何而修。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a1104" cb:place="inline">答。从根本修。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a1109" cb:place="inline">云何从根本修。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a1115" cb:place="inline">答。心为根本。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a1120" cb:place="inline">云 <lb ed="X" n="0018a12"/><lb ed="R110" n="0840b06"/>何知心为根本。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a1207" cb:place="inline">答。楞伽经云。心生即种种法生。心灭 <lb ed="X" n="0018a13"/><lb ed="R110" n="0840b07"/>即种种法灭。维摩经云。欲得净土。当净其心。随其心 <lb ed="X" n="0018a14"/><lb ed="R110" n="0840b08"/>净。即<persName>佛</persName>土净。遗教经云。但制心一处。无事不办。经云。 <lb ed="X" n="0018a15"/><lb ed="R110" n="0840b09"/>圣人求心不求<persName>佛</persName>。愚人求<persName>佛</persName>不求心。智人调心不调 <lb ed="X" n="0018a16"/><lb ed="R110" n="0840b10"/>身。愚人调身不调心。<persName>佛</persName>名经云。罪从心生。还从心灭。 <lb ed="X" n="0018a17"/><lb ed="R110" n="0840b11"/>故知善恶一切皆由自心。所以心为根本也。若求解 <lb ed="X" n="0018a18"/><lb ed="R110" n="0840b12"/>脱者。先须识根本。若不达此理。虚费功劳。于外相求。 <lb ed="X" n="0018a19"/><lb ed="R110" n="0840b13"/>无有是处。禅门经云。于外相求。虽经劫数。终不能成。 <lb ed="X" n="0018a20"/><lb ed="R110" n="0840b14"/>于内觉观。如一念顷。即证菩提。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a2013" cb:place="inline">问。夫修根本。以何法 <lb ed="X" n="0018a21"/><lb ed="R110" n="0840b15"/>修。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a2102" cb:place="inline">答。唯坐禅。禅定即得。禅门经云。求<persName>佛</persName>圣智。要即禅 <lb ed="X" n="0018a22"/><lb ed="R110" n="0840b16"/>定。若无禅定。念想喧动。壞其善根。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018a2214" cb:place="inline">问。云何为禅。云何 <lb ed="X" n="0018a23"/><lb ed="R110" n="0840b17"/>为定。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018a2303" cb:place="inline">答。妄念不生为禅。坐见本性为定。本性者。是汝 <lb ed="X" n="0018a24"/><lb ed="R110" n="0840b18"/>无生心。定者。对境无心。八风不能动。八风者。利･衰･毁･ <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0018b" n="0018b"/> <lb ed="X" n="0018b01"/><lb ed="R110" n="0841a01"/>誉･称･讥･苦･乐。是名八风。若得如是定者。虽是凡夫。即 <lb ed="X" n="0018b02"/><lb ed="R110" n="0841a02"/>入<persName>佛</persName>位。何以故。菩萨戒经云。众生受<persName>佛</persName>戒。即入诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0018b03"/><lb ed="R110" n="0841a03"/>位。得如是者。即名解脱。亦名达彼岸。超六度。越三界 <lb ed="X" n="0018b04"/><lb ed="R110" n="0841a04"/>大力菩萨。无量力尊。是大丈夫。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0018b05"/><lb ed="R110" n="0841a05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b0501">问。心住何处即住。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b0508" cb:place="inline">答。住无住处即住。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b0515" cb:place="inline">问。云何是无住 <lb ed="X" n="0018b06"/><lb ed="R110" n="0841a06"/>处。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b0602" cb:place="inline">答。不住一切处。即是住无住处。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b0614" cb:place="inline">云何是不住一切 <lb ed="X" n="0018b07"/><lb ed="R110" n="0841a07"/>处。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b0702" cb:place="inline">答。不住一切处者。不住善恶･有无･内外中间。不住 <lb ed="X" n="0018b08"/><lb ed="R110" n="0841a08"/>空。亦不住不空。不住定。亦不住不定。即是不住一切 <lb ed="X" n="0018b09"/><lb ed="R110" n="0841a09"/>处。只个不住一切处。即是住处也。得如是者。即名无 <lb ed="X" n="0018b10"/><lb ed="R110" n="0841a10"/>住心也。无住心者是<persName>佛</persName>心。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b1011" cb:place="inline">问。其心似何物。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b1017" cb:place="inline">答。其心不 <lb ed="X" n="0018b11"/><lb ed="R110" n="0841a11"/>靑不黄･不赤不白･不长不短･不去不来･非垢非净･不 <lb ed="X" n="0018b12"/><lb ed="R110" n="0841a12"/>生不灭。湛然常寂。此是本心形相也。亦是本身。本身 <lb ed="X" n="0018b13"/><lb ed="R110" n="0841a13"/>者。即<persName>佛</persName>身也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b1306" cb:place="inline">问。身心以何为见。是眼见･耳见･鼻见及 <lb ed="X" n="0018b14"/><lb ed="R110" n="0841a14"/>身心等见。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b1405" cb:place="inline">答。见无如许种见。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b1412" cb:place="inline">云。既无如许种见。复何 <lb ed="X" n="0018b15"/><lb ed="R110" n="0841a15"/>见。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b1502" cb:place="inline">答。是自性见。何以故。为自性本来淸净。湛然空寂。 <lb ed="X" n="0018b16"/><lb ed="R110" n="0841a16"/>即于空寂体中能生此见。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b1611" cb:place="inline">问。只如淸净体尙不可得。 <lb ed="X" n="0018b17"/><lb ed="R110" n="0841a17"/>此见从何而有。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b1707" cb:place="inline">答。喩如明鉴中虽无像。能见一切像。 <lb ed="X" n="0018b18"/><lb ed="R110" n="0841a18"/>何以故。为明鉴无心故。学人若心无所染。妄心不生。 <lb ed="X" n="0018b19"/><lb ed="R110" n="0841b01"/>我所心灭。自然淸净。以淸净故。能生此见。法句经云。 <lb ed="X" n="0018b20"/><lb ed="R110" n="0841b02"/>于毕竟空中炽燃建立。是善知识也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0018b21"/><lb ed="R110" n="0841b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018b2101">问。涅槃经･金刚身品。不可见。了了见。无有知者。无不 <lb ed="X" n="0018b22"/><lb ed="R110" n="0841b04"/>知者。云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018b2205" cb:place="inline">答。不可见者。为自性体无形。不可得故。是 <lb ed="X" n="0018b23"/><lb ed="R110" n="0841b05"/>名不可见也。然见不可得者。体寂湛然。无有去来。不 <lb ed="X" n="0018b24"/><lb ed="R110" n="0841b06"/>離世流。世流不能流。坦然自在。即是了了见也。无有 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0018c" n="0018c"/> <lb ed="X" n="0018c01"/><lb ed="R110" n="0841b07"/>知者。为自性无形。本无分别。是名无有知者。无不知 <lb ed="X" n="0018c02"/><lb ed="R110" n="0841b08"/>者。于无分别体中具有恒沙之用。若能分别一切。即 <lb ed="X" n="0018c03"/><lb ed="R110" n="0841b09"/>无事不知。是名无不知者。般若偈云。般若无知。无事 <lb ed="X" n="0018c04"/><lb ed="R110" n="0841b10"/>不知。般若无见。无事不见。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0018c05"/><lb ed="R110" n="0841b11"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c0501">问。经云。不见有无。即真解脱。何者是不见有无。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c0519" cb:place="inline">答。证 <lb ed="X" n="0018c06"/><lb ed="R110" n="0841b12"/>得净心时即名有。于中不生得净心想。即名不见有 <lb ed="X" n="0018c07"/><lb ed="R110" n="0841b13"/>也。得想无生无住。不得作无生无住想。即是不见无 <lb ed="X" n="0018c08"/><lb ed="R110" n="0841b14"/>也。故云不见有无也。楞严经云。知见立知。即无明本。 <lb ed="X" n="0018c09"/><lb ed="R110" n="0841b15"/>知见无见。斯即涅槃。亦名解脱。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0018c10"/><lb ed="R110" n="0841b16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1001">问。云何是无所见。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1008" cb:place="inline">答。若见男子･女人及一切色像。于 <lb ed="X" n="0018c11"/><lb ed="R110" n="0841b17"/>中不起爱憎与不见等。即是无所见也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1116" cb:place="inline">问。对一切色 <lb ed="X" n="0018c12"/><lb ed="R110" n="0841b18"/>像时。即名为见。不对色像时。亦名见否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1216" cb:place="inline">答。见。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1218" cb:place="inline">问。对物 <lb ed="X" n="0018c13"/><lb ed="R110" n="0842a01"/>时。从有见。不对物时。云何有见。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1313" cb:place="inline">答。今言见者。不论对 <lb ed="X" n="0018c14"/><lb ed="R110" n="0842a02"/>物与不对物。何以故。为见性常故。有物之时即见。无 <lb ed="X" n="0018c15"/><lb ed="R110" n="0842a03"/>物之时亦见也。故知物自有去来。见性无来去也。诸 <lb ed="X" n="0018c16"/><lb ed="R110" n="0842a04"/>彼亦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0018001" n="0018001"/>耳。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1604" cb:place="inline">问。正见物时。见中有物否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1614" cb:place="inline">答。见中不立物。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1620" cb:place="inline">问。 <lb ed="X" n="0018c17"/><lb ed="R110" n="0842a05"/>正见无物时。见中有无物否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1712" cb:place="inline">答。见中不立无物。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0018c18"/><lb ed="R110" n="0842a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1801">问。有声时。即有闻。无声时。还得闻否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1815" cb:place="inline">答。亦闻。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c1818" cb:place="inline">问。有声 <lb ed="X" n="0018c19"/><lb ed="R110" n="0842a07"/>时。从有闻。无声时。云何得闻。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c1912" cb:place="inline">答。今言闻者。不论有声 <lb ed="X" n="0018c20"/><lb ed="R110" n="0842a08"/>无声。何以故。为闻性常故。有声时即闻。无声时亦闻。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0018c21"/><lb ed="R110" n="0842a09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c2101">问。如是闻者是谁。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c2108" cb:place="inline">答。是自性闻。亦名知者闻。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c2118" cb:place="inline">问。此顿 <lb ed="X" n="0018c22"/><lb ed="R110" n="0842a10"/>悟门以何为宗。以何为旨。以何为体。以何为用。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c2219" cb:place="inline">答。无 <lb ed="X" n="0018c23"/><lb ed="R110" n="0842a11"/>念为宗。妄心不起为旨。以淸净为体。以智为用。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0018c2319" cb:place="inline">问。既 <lb ed="X" n="0018c24"/><lb ed="R110" n="0842a12"/>言无念为宗。未审无念者无何念。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0018c2414" cb:place="inline">答。无念者。无邪念。 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0019a" n="0019a"/> <lb ed="X" n="0019a01"/><lb ed="R110" n="0842a13"/>非无正念。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a0105" cb:place="inline">云何为邪念。云何名正念。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a0115" cb:place="inline">答。念有念无即 <lb ed="X" n="0019a02"/><lb ed="R110" n="0842a14"/>名邪念。不念有无即名正念。念善念恶名为邪念。不 <lb ed="X" n="0019a03"/><lb ed="R110" n="0842a15"/>念善恶名为正念。乃至苦乐･生灭･取捨･冤亲･憎爱。幷 <lb ed="X" n="0019a04"/><lb ed="R110" n="0842a16"/>名邪念。不念苦乐等。即名正念。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a0413" cb:place="inline">问。云何是正念。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a0419" cb:place="inline">答。正 <lb ed="X" n="0019a05"/><lb ed="R110" n="0842a17"/>念者。唯念菩提。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a0507" cb:place="inline">问。菩提可得否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a0513" cb:place="inline">答。菩提不可得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a0519" cb:place="inline">问。既 <lb ed="X" n="0019a06"/><lb ed="R110" n="0842a18"/>不可得。云何唯念菩提。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a0610" cb:place="inline">答。只如菩提假立名字。实不 <lb ed="X" n="0019a07"/><lb ed="R110" n="0842b01"/>可得。亦无前後得者。为不可得故。即无有念。只个无 <lb ed="X" n="0019a08"/><lb ed="R110" n="0842b02"/>念。是名真念。菩提无所念。无所念者。即一切处无心。 <lb ed="X" n="0019a09"/><lb ed="R110" n="0842b03"/>是无所念。只如上说如许种无念者。皆是随事方便。 <lb ed="X" n="0019a10"/><lb ed="R110" n="0842b04"/>假立名字。皆同一体。无二无别。但知一切处无心。即 <lb ed="X" n="0019a11"/><lb ed="R110" n="0842b05"/>是无念也。得无念时。自然解脱。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0019a12"/><lb ed="R110" n="0842b06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a1201">问。云何行<persName>佛</persName>行。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a1207" cb:place="inline">答。不行一切行。即名<persName>佛</persName>行。亦名正行。 <lb ed="X" n="0019a13"/><lb ed="R110" n="0842b07"/>亦名圣行。如前所说。不行有无･憎爱等是也。大律卷 <lb ed="X" n="0019a14"/><lb ed="R110" n="0842b08"/>五菩萨品云。一切圣人不行于众生行。众生不行如 <lb ed="X" n="0019a15"/><lb ed="R110" n="0842b09"/>是圣行。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0019a16"/><lb ed="R110" n="0842b10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a1601">问。云何是正见。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a1607" cb:place="inline">答。见无所见。即名正见。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a1616" cb:place="inline">问。云何名见 <lb ed="X" n="0019a17"/><lb ed="R110" n="0842b11"/>无所见。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a1704" cb:place="inline">答。见一切色时不起染著。不染著者。不起爱 <lb ed="X" n="0019a18"/><lb ed="R110" n="0842b12"/>憎心。即<anchor xml:id="nkr_note_add_0019a1801" n="0019a1801"/><anchor xml:id="beg0019a1801" n="0019a1801"/>名见<anchor xml:id="end0019a1801"/>无所见也。若得见无所见时。即名<persName>佛</persName>眼。 <lb ed="X" n="0019a19"/><lb ed="R110" n="0842b13"/>更无别眼。若见一切色时。起爱憎者。即名有所见。有 <lb ed="X" n="0019a20"/><lb ed="R110" n="0842b14"/>所见者。即是众生眼。更无别眼作众生眼。乃至诸根 <lb ed="X" n="0019a21"/><lb ed="R110" n="0842b15"/>亦复如是。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0019a22"/><lb ed="R110" n="0842b16"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019a2201">问。既言以智为用者。云何为智。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019a2213" cb:place="inline">答。知二性空。即是解 <lb ed="X" n="0019a23"/><lb ed="R110" n="0842b17"/>脱。知二性不空。不得解脱。是名为智。亦名了邪正。亦 <lb ed="X" n="0019a24"/><lb ed="R110" n="0842b18"/>名识体用。二性空即是体。知二性空。即是解脱。更不 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0019b" n="0019b"/> <lb ed="X" n="0019b01"/><lb ed="R110" n="0843a01"/>生疑。即名为用。言二性空者。不生有无･善恶･爱憎。名 <lb ed="X" n="0019b02"/><lb ed="R110" n="0843a02"/>二性空。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b0204" cb:place="inline">问。此门从何而入。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b0211" cb:place="inline">答。从檀波罗蜜入。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b0218" cb:place="inline">问。<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0019b03"/><lb ed="R110" n="0843a03"/>六波罗蜜是菩萨行。何故独说檀波罗蜜。云何具足 <lb ed="X" n="0019b04"/><lb ed="R110" n="0843a04"/>而得入也。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b0405" cb:place="inline">答。迷人不解五度皆因檀度生。但修檀度。 <lb ed="X" n="0019b05"/><lb ed="R110" n="0843a05"/>即六度悉皆具足。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b0508" cb:place="inline">问。何因缘故。名为檀度。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b0517" cb:place="inline">答。檀者。名 <lb ed="X" n="0019b06"/><lb ed="R110" n="0843a06"/>为佈施。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b0604" cb:place="inline">问。佈施何物。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b0609" cb:place="inline">答。佈施却二性。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b0615" cb:place="inline">问。云何是二性。</p></sp> <lb ed="X" n="0019b07"/><lb ed="R110" n="0843a07"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b0701">答。佈施却善恶性。佈施却有无性･爱憎性･空不空性･ <lb ed="X" n="0019b08"/><lb ed="R110" n="0843a08"/>定不定性･净不净性。一切悉皆施却。即得二性空。若 <lb ed="X" n="0019b09"/><lb ed="R110" n="0843a09"/>得二性空时。亦不得作二性空想。亦不得作念有施 <lb ed="X" n="0019b10"/><lb ed="R110" n="0843a10"/>想。即是真行。檀波罗蜜。名万缘俱绝。万缘俱绝者。即 <lb ed="X" n="0019b11"/><lb ed="R110" n="0843a11"/>一切法性空是也。法性空者。即一切处无心是。若得 <lb ed="X" n="0019b12"/><lb ed="R110" n="0843a12"/>一切处无心时。即无有一相可得。何以故。为自性空 <lb ed="X" n="0019b13"/><lb ed="R110" n="0843a13"/>故。无一相可得。无一相可得者。即是实相。实相者。即 <lb ed="X" n="0019b14"/><lb ed="R110" n="0843a14"/>是<persName>如来</persName>妙色身相也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019001" n="0019001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0019001" n="0019001"/><anchor xml:id="beg0019001" n="0019001"/>金<anchor xml:id="end0019001"/>刚经云。離一切诸相。则名诸 <lb ed="X" n="0019b15"/><lb ed="R110" n="0843a15"/><persName>佛</persName>。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019b1502" cb:place="inline">问。<persName>佛</persName>说六波罗蜜。今云何说一即能具足。愿说一 <lb ed="X" n="0019b16"/><lb ed="R110" n="0843a16"/>具六法之因。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019b1606" cb:place="inline">答。思益经云网明尊谓梵天言。若菩萨 <lb ed="X" n="0019b17"/><lb ed="R110" n="0843a17"/>捨一切烦恼。名檀波罗蜜。即是佈施。于诸法无所<anchor xml:id="nkr_note_add_0019b1701" n="0019b1701"/><anchor xml:id="beg0019b1701" n="0019b1701"/>起<anchor xml:id="end0019b1701"/>。 <lb ed="X" n="0019b18"/><lb ed="R110" n="0843a18"/>名尸波罗蜜。即是持戒。于诸法无所伤。名羼提波罗 <lb ed="X" n="0019b19"/><lb ed="R110" n="0843b01"/>蜜。即是忍辱。于诸法離相。名毘離耶波罗蜜。即是精 <lb ed="X" n="0019b20"/><lb ed="R110" n="0843b02"/>进。于诸法无所住。名禅波罗蜜。即是禅定。于诸法无 <lb ed="X" n="0019b21"/><lb ed="R110" n="0843b03"/>戏论。名般若波罗蜜。即是智慧。是名六法。今更名六 <lb ed="X" n="0019b22"/><lb ed="R110" n="0843b04"/>法不异。一･捨。二･无起。三･无念。四･離相。五･无住。六･无戏 <lb ed="X" n="0019b23"/><lb ed="R110" n="0843b05"/>论。如是六法。随事方便。假立名字。至于妙理。无二无 <lb ed="X" n="0019b24"/><lb ed="R110" n="0843b06"/>别。但知一捨即一切捨。无起即一切无起。迷途不契。 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0019c" n="0019c"/> <lb ed="X" n="0019c01"/><lb ed="R110" n="0843b07"/>悉谓有差。愚者滞其法数之中。即长轮生死。告汝学 <lb ed="X" n="0019c02"/><lb ed="R110" n="0843b08"/>人。但修檀之法。即万法周圆。况于五法。岂不具耶。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0019c03"/><lb ed="R110" n="0843b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019c0301">问。三学等用。何者是三学。云何是等用。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019c0316" cb:place="inline">答。三学者。戒･ <lb ed="X" n="0019c04"/><lb ed="R110" n="0843b10"/>定･慧是也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019c0405" cb:place="inline">问。其義云何是戒･定･慧。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019c0414" cb:place="inline">答。淸净无染是戒。 <lb ed="X" n="0019c05"/><lb ed="R110" n="0843b11"/>知心不动。对境寂然是定。知心不动时。不生不动想。 <lb ed="X" n="0019c06"/><lb ed="R110" n="0843b12"/>知心淸净时。不生淸净想。乃至善恶皆能分别。于中 <lb ed="X" n="0019c07"/><lb ed="R110" n="0843b13"/>无染。得自在者。是名为慧也。若知戒定慧体俱不可 <lb ed="X" n="0019c08"/><lb ed="R110" n="0843b14"/>得时。即无分别者。即同一体。是名三学等用。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0019c09"/><lb ed="R110" n="0843b15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019c0901">问。若心住净时。不是著净否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019c0912" cb:place="inline">答。得住净时。不作住净 <lb ed="X" n="0019c10"/><lb ed="R110" n="0843b16"/>想。是不著净。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019c1006" cb:place="inline">问。心住空时。不是著空否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019c1016" cb:place="inline">答。若作空想。 <lb ed="X" n="0019c11"/><lb ed="R110" n="0843b17"/>即名著空。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0019c1105" cb:place="inline">问。若心得住无住处时。不是著无所处否。</p></sp> <lb ed="X" n="0019c12"/><lb ed="R110" n="0843b18"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0019c1201">答。但作空想。即无有著处。汝若欲了<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c1201" n="0019c1201"/><anchor xml:id="beg0019c1201" n="0019c1201"/>了<anchor xml:id="end0019c1201"/>识无所住心 <lb ed="X" n="0019c13"/><lb ed="R110" n="0844a01"/>时。正坐之时。但知心莫思量一切物。一切善恶都莫 <lb ed="X" n="0019c14"/><lb ed="R110" n="0844a02"/>思量。过去事<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c1401" n="0019c1401"/><anchor xml:id="beg0019c1401" n="0019c1401"/>已<anchor xml:id="end0019c1401"/>过去而莫思量。过去心自绝。即名无 <lb ed="X" n="0019c15"/><lb ed="R110" n="0844a03"/>过去事。未来事未至。莫愿莫求。未来心自绝。即名无 <lb ed="X" n="0019c16"/><lb ed="R110" n="0844a04"/>未来事。现在事<anchor xml:id="nkr_note_add_0019c1601" n="0019c1601"/><anchor xml:id="beg0019c1601" n="0019c1601"/>已<anchor xml:id="end0019c1601"/>现在。于一切事但知无著。无著者。 <lb ed="X" n="0019c17"/><lb ed="R110" n="0844a05"/>不起憎爱心。即是无著。现在心自绝。即名无现在事。 <lb ed="X" n="0019c18"/><lb ed="R110" n="0844a06"/>三世不摄。亦名无三世也。心若起去时。即莫随去。去 <lb ed="X" n="0019c19"/><lb ed="R110" n="0844a07"/>心自绝。若住时。亦莫随住。住心自绝。即无住心。即是 <lb ed="X" n="0019c20"/><lb ed="R110" n="0844a08"/>住无住处也。若了了自知住在住时。只物住亦无住 <lb ed="X" n="0019c21"/><lb ed="R110" n="0844a09"/>处。亦无无住处也。若自了了知心不住一切处。即名 <lb ed="X" n="0019c22"/><lb ed="R110" n="0844a10"/>了了见本心也。亦名了了见性也。只个不住一切处 <lb ed="X" n="0019c23"/><lb ed="R110" n="0844a11"/>心者。即是<persName>佛</persName>心。亦名解脱心。亦名菩提心。亦名无生 <lb ed="X" n="0019c24"/><lb ed="R110" n="0844a12"/>心。亦名色性空。经云证无生法忍是也。汝若未得如 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0020a" n="0020a"/> <lb ed="X" n="0020a01"/><lb ed="R110" n="0844a13"/>是之时。努力。努力。勤加用功。功成自会。所以会者。一 <lb ed="X" n="0020a02"/><lb ed="R110" n="0844a14"/>切处无心。即是会言无心者。无假不真也。假者。爱憎 <lb ed="X" n="0020a03"/><lb ed="R110" n="0844a15"/>心是也。真者。无爱憎心是<anchor xml:id="nkr_note_add_0020a0301" n="0020a0301"/><anchor xml:id="beg0020a0301" n="0020a0301"/>也<anchor xml:id="end0020a0301"/>。但无憎爱心。即是二性 <lb ed="X" n="0020a04"/><lb ed="R110" n="0844a16"/>空。二性空者。自然解脱也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0020a05"/><lb ed="R110" n="0844a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020a0501">问。为只坐用。行时亦得为用否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020a0513" cb:place="inline">答。今言用功者。不独 <lb ed="X" n="0020a06"/><lb ed="R110" n="0844a18"/>言坐。乃至行住坐卧。所造运为。一切时中。常用无间。 <lb ed="X" n="0020a07"/><lb ed="R110" n="0844b01"/>即名常住也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0020a08"/><lb ed="R110" n="0844b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020a0801">问。方廣经云。五种法身。一･实相法身。二･功德法身。三･ <lb ed="X" n="0020a09"/><lb ed="R110" n="0844b03"/>法性法身。四･应化法身。五･虚空法身。于自己身。何者 <lb ed="X" n="0020a10"/><lb ed="R110" n="0844b04"/>是。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020a1002" cb:place="inline">答。知心不壞是实相法身。知心含万象是功德法 <lb ed="X" n="0020a11"/><lb ed="R110" n="0844b05"/>身。知心无心是法性法身。随根应说是应化法身。知 <lb ed="X" n="0020a12"/><lb ed="R110" n="0844b06"/>心无形不可得是虚空法身。若了此義者。即知无证 <lb ed="X" n="0020a13"/><lb ed="R110" n="0844b07"/>也。无得无证者。即是证<persName>佛</persName>法法身。若有证有得以为 <lb ed="X" n="0020a14"/><lb ed="R110" n="0844b08"/>证者。即邪见增上慢人也。名<anchor xml:id="nkr_note_add_0020a1401" n="0020a1401"/><anchor xml:id="beg0020a1401" n="0020a1401"/>为<anchor xml:id="end0020a1401"/>外道。何以故。维摩经 <lb ed="X" n="0020a15"/><lb ed="R110" n="0844b09"/>云。舍利弗问天女曰。汝何所得。何所证辩。乃得如是。 <lb ed="X" n="0020a16"/><lb ed="R110" n="0844b10"/>天女答曰。我无得无证。乃得如是。若有得有证。即于 <lb ed="X" n="0020a17"/><lb ed="R110" n="0844b11"/><persName>佛</persName>法中为增上慢人也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0020a18"/><lb ed="R110" n="0844b12"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020a1801">问。经云等觉妙觉。云何是等觉。云何是妙觉。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020a1818" cb:place="inline">答。即色 <lb ed="X" n="0020a19"/><lb ed="R110" n="0844b13"/>即空。名为等觉。二性空故。名为妙觉。又云。无觉无无 <lb ed="X" n="0020a20"/><lb ed="R110" n="0844b14"/>觉。名为妙觉也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020a2007" cb:place="inline">问。等觉与妙觉。为别为不别。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020a2018" cb:place="inline">答。为随 <lb ed="X" n="0020a21"/><lb ed="R110" n="0844b15"/>事方便。假立二名。本体是一。无二无别。乃至一切法 <lb ed="X" n="0020a22"/><lb ed="R110" n="0844b16"/>皆然也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0020a23"/><lb ed="R110" n="0844b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020a2301">问。金刚云。无法可说。是名说法。其義云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020a2317" cb:place="inline">答。般若体 <lb ed="X" n="0020a24"/><lb ed="R110" n="0844b18"/>毕竟淸净。无有一物可得。是名无法可说。即于般若 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0020b" n="0020b"/> <lb ed="X" n="0020b01"/><lb ed="R110" n="0845a01"/>空寂体中具恒沙之用。即无事不知。是名说法。故云。 <lb ed="X" n="0020b02"/><lb ed="R110" n="0845a02"/>无法可说。是名说法。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b0209" cb:place="inline">问。若有善男子･善女人受持读 <lb ed="X" n="0020b03"/><lb ed="R110" n="0845a03"/>诵此经。若为人轻贱。是人先世罪业应堕恶道。以今 <lb ed="X" n="0020b04"/><lb ed="R110" n="0845a04"/>世人轻贱故。先世罪业即为消灭。当得阿耨多罗三 <lb ed="X" n="0020b05"/><lb ed="R110" n="0845a05"/>藐三菩提。其義云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b0509" cb:place="inline">答。只如有人未遇大善知识。唯 <lb ed="X" n="0020b06"/><lb ed="R110" n="0845a06"/>造恶业。淸净本心被三毒无明所覆。不能显了。故云 <lb ed="X" n="0020b07"/><lb ed="R110" n="0845a07"/>为人轻贱也。以今世人轻贱者。即是今日发心求<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0020b08"/><lb ed="R110" n="0845a08"/>道。为无明灭尽。三毒不生。即本心明朗。更无乱念。诸 <lb ed="X" n="0020b09"/><lb ed="R110" n="0845a09"/>恶永灭故。以今世人轻贱也。无明灭尽。乱念不生。自 <lb ed="X" n="0020b10"/><lb ed="R110" n="0845a10"/>然解脱。故云当得菩提。即发心时。名为今世。非隔生 <lb ed="X" n="0020b11"/><lb ed="R110" n="0845a11"/>也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b1102" cb:place="inline">又云。<persName>如来</persName>五眼者何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b1110" cb:place="inline">答。见色淸净。名为肉眼。见体 <lb ed="X" n="0020b12"/><lb ed="R110" n="0845a12"/>淸净。名为天眼。于诸色境。乃至善恶悉能微细分别。 <lb ed="X" n="0020b13"/><lb ed="R110" n="0845a13"/>无所染著。于中自在。名为慧眼。见无所见。名为法眼。 <lb ed="X" n="0020b14"/><lb ed="R110" n="0845a14"/>无见无无见。名为<persName>佛</persName>眼。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b1410" cb:place="inline">又云。大乘最上乘。其義云何。</p></sp> <lb ed="X" n="0020b15"/><lb ed="R110" n="0845a15"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b1501">答。大乘者。是菩萨乘。最上乘者。是<persName>佛</persName>乘。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b1516" cb:place="inline">又问。云何修 <lb ed="X" n="0020b16"/><lb ed="R110" n="0845a16"/>而得此乘。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b1605" cb:place="inline">答。修菩萨乘者。即是大乘。证菩萨乘。更不 <lb ed="X" n="0020b17"/><lb ed="R110" n="0845a17"/>起观。至无修处湛然常寂。不增不减。名最上乘。即是 <lb ed="X" n="0020b18"/><lb ed="R110" n="0845a18"/><persName>佛</persName>乘也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0020b19"/><lb ed="R110" n="0845b01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b1901">问。涅槃云。定多慧少。不離无明。定少慧多。增长邪见。 <lb ed="X" n="0020b20"/><lb ed="R110" n="0845b02"/>定慧等故。即名解脱。其義如何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b2013" cb:place="inline">答。对一切善恶悉能 <lb ed="X" n="0020b21"/><lb ed="R110" n="0845b03"/>分别是慧。于所分别之处不起爱憎。不随所染是定。 <lb ed="X" n="0020b22"/><lb ed="R110" n="0845b04"/>即是定慧等用也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0020b23"/><lb ed="R110" n="0845b05"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020b2301">又问。无言无说。即名为定。正言说之时。得名定否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020b2320" cb:place="inline">答。 <lb ed="X" n="0020b24"/><lb ed="R110" n="0845b06"/>今言定者。不论说与不说常定。何以故。为用定性。言 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0020c" n="0020c"/> <lb ed="X" n="0020c01"/><lb ed="R110" n="0845b07"/>说分别时。即言说分别亦定。若以空心观色时。即观 <lb ed="X" n="0020c02"/><lb ed="R110" n="0845b08"/>色时亦空。若不观色。不说不分别时亦空。乃至见闻 <lb ed="X" n="0020c03"/><lb ed="R110" n="0845b09"/>觉知亦复如是。何以故。为自性空。即于一切处悉空。 <lb ed="X" n="0020c04"/><lb ed="R110" n="0845b10"/>空即无著。无著即是等用。为菩萨常用如是等空之 <lb ed="X" n="0020c05"/><lb ed="R110" n="0845b11"/>法得至究竟。故云定慧等者。即名解脱也。今更为汝 <lb ed="X" n="0020c06"/><lb ed="R110" n="0845b12"/>譬喩显示。令汝惺惺。得解断疑。譬如明鉴照像之时。 <lb ed="X" n="0020c07"/><lb ed="R110" n="0845b13"/>其明动否。不也。不照时亦动否。不也。何以故。为明鉴 <lb ed="X" n="0020c08"/><lb ed="R110" n="0845b14"/>用无情明照。所以照时不动。不照亦不动。何以故。为 <lb ed="X" n="0020c09"/><lb ed="R110" n="0845b15"/>无情之中无有动者。亦无不动者。又如日光照世之 <lb ed="X" n="0020c10"/><lb ed="R110" n="0845b16"/>时。其光动否。不也。若不照时动否。不也。何以故。为光 <lb ed="X" n="0020c11"/><lb ed="R110" n="0845b17"/>无情。故用无情光照。所以不动。不照亦不动。照者是 <lb ed="X" n="0020c12"/><lb ed="R110" n="0845b18"/>慧。不动者是定。菩萨用是定慧等法得三菩提。故云 <lb ed="X" n="0020c13"/><lb ed="R110" n="0846a01"/>定慧等用即是解脱也。今言无情者。无凡情。非无圣 <lb ed="X" n="0020c14"/><lb ed="R110" n="0846a02"/>情也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020c1403" cb:place="inline">问。云何是凡情。云何是圣情。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020c1414" cb:place="inline">答。若起二性即是 <lb ed="X" n="0020c15"/><lb ed="R110" n="0846a03"/>凡情。二性空故。即是圣情。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0020c16"/><lb ed="R110" n="0846a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020c1601">问。经云。言语道断。心行处灭。其義如何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020c1616" cb:place="inline">答。以言显義。 <lb ed="X" n="0020c17"/><lb ed="R110" n="0846a05"/>得義言绝。義即是空。空即是道。道即是绝言。故云言 <lb ed="X" n="0020c18"/><lb ed="R110" n="0846a06"/>语道断。心行处灭。谓得義实际。更不起观。不起观故。 <lb ed="X" n="0020c19"/><lb ed="R110" n="0846a07"/>即是无生。以无生故。即一切色性空。色性空故。即万 <lb ed="X" n="0020c20"/><lb ed="R110" n="0846a08"/>缘俱绝。万缘俱绝者。即是心行处灭。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0020c21"/><lb ed="R110" n="0846a09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0020c2101">问。如如者云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0020c2107" cb:place="inline">答。如如是不动義。心真如故。名如如 <lb ed="X" n="0020c22"/><lb ed="R110" n="0846a10"/>也。是知过去诸<persName>佛</persName>行此行亦得成道。现在<persName>佛</persName>行此行 <lb ed="X" n="0020c23"/><lb ed="R110" n="0846a11"/>亦得成道。未来<persName>佛</persName>行此行亦得成道。三世所修证道 <lb ed="X" n="0020c24"/><lb ed="R110" n="0846a12"/>无异。故名如如也。维摩经云。诸<persName>佛</persName>亦如也。至于弥勒 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0021a" n="0021a"/> <lb ed="X" n="0021a01"/><lb ed="R110" n="0846a13"/>亦如也。乃至一切众生悉皆如也。何以故。为<persName>佛</persName>性不 <lb ed="X" n="0021a02"/><lb ed="R110" n="0846a14"/>断有性故也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0021a03"/><lb ed="R110" n="0846a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a0301">问。即色即空。即凡即圣。是顿悟否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a0314" cb:place="inline">答。是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a0316" cb:place="inline">问。云何是即 <lb ed="X" n="0021a04"/><lb ed="R110" n="0846a16"/>色即空。云何是即凡即圣。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a0411" cb:place="inline">答。心有染即色。心无染即 <lb ed="X" n="0021a05"/><lb ed="R110" n="0846a17"/>空。心有染即凡。心无染即圣。又云。真空妙有故即色。 <lb ed="X" n="0021a06"/><lb ed="R110" n="0846a18"/>色不可得故即空。今言空者。是色性自空。非色灭空。 <lb ed="X" n="0021a07"/><lb ed="R110" n="0846b01"/>今言色者。是空性自色。非色能色也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0021a08"/><lb ed="R110" n="0846b02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a0801">问。经云尽无尽法门。如何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a0811" cb:place="inline">答。为二性空故。见闻无生 <lb ed="X" n="0021a09"/><lb ed="R110" n="0846b03"/>是尽。尽者。诸漏尽。无尽者。于无生体中具恒沙妙用。 <lb ed="X" n="0021a10"/><lb ed="R110" n="0846b04"/>随事应现。悉皆具足。于本体中亦无损减。是名无尽。 <lb ed="X" n="0021a11"/><lb ed="R110" n="0846b05"/>即是尽无尽法门也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a1109" cb:place="inline">问。尽与无尽。为一为别。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a1118" cb:place="inline">答。体是 <lb ed="X" n="0021a12"/><lb ed="R110" n="0846b06"/>一。说即有别。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a1206" cb:place="inline">问。体既是一。云何说别。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a1215" cb:place="inline">答。一者是说之 <lb ed="X" n="0021a13"/><lb ed="R110" n="0846b07"/>体。说是体之用。为随事应用。故云体同说别。喩如天 <lb ed="X" n="0021a14"/><lb ed="R110" n="0846b08"/>上一日。下置种种盆器盛水。一一器中皆有于日。诸 <lb ed="X" n="0021a15"/><lb ed="R110" n="0846b09"/>器中日悉皆圆满。与天上日亦无差别。故云体同。为 <lb ed="X" n="0021a16"/><lb ed="R110" n="0846b10"/>随器立名。即有差别。所以有别。故云体同。说即有别。 <lb ed="X" n="0021a17"/><lb ed="R110" n="0846b11"/>所现诸日悉皆圆满于上。本日亦无损灭。故云无尽 <lb ed="X" n="0021a18"/><lb ed="R110" n="0846b12"/>也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a1802" cb:place="inline">问。经云不生不灭。何法不生。何法不灭。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a1817" cb:place="inline">答。不善不 <lb ed="X" n="0021a19"/><lb ed="R110" n="0846b13"/>生。善法不灭。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a1906" cb:place="inline">问。何者善。何者不善。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a1914" cb:place="inline">答。不善者。是染漏 <lb ed="X" n="0021a20"/><lb ed="R110" n="0846b14"/>心。善法者。是无染漏心。但无染无漏。即是不善不生。 <lb ed="X" n="0021a21"/><lb ed="R110" n="0846b15"/>得无染无漏时。即淸净圆明。湛然常寂。毕竟不迁。是 <lb ed="X" n="0021a22"/><lb ed="R110" n="0846b16"/>名善法不灭也。此即是不生不灭。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0021a23"/><lb ed="R110" n="0846b17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021a2301">问。菩萨戒云。众生受<persName>佛</persName>戒。即入诸<persName>佛</persName>位。位同大觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0021a2301" n="0021a2301"/><anchor xml:id="beg0021a2301" n="0021a2301"/>已<anchor xml:id="end0021a2301"/>。 <lb ed="X" n="0021a24"/><lb ed="R110" n="0846b18"/>真是诸<persName>佛</persName>子。其義云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021a2410" cb:place="inline">答。<persName>佛</persName>戒者。淸净心是也。若有 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0021b" n="0021b"/> <lb ed="X" n="0021b01"/><lb ed="R110" n="0847a01"/>人发心修行淸净行。得无所受心者。名受<persName>佛</persName>戒也。过 <lb ed="X" n="0021b02"/><lb ed="R110" n="0847a02"/>去诸<persName>佛</persName>皆修淸净无受行。得成<persName>佛</persName>道。今有时人发心 <lb ed="X" n="0021b03"/><lb ed="R110" n="0847a03"/>修无受淸净行者。即与<persName>佛</persName>功德等。用无有异也。故云 <lb ed="X" n="0021b04"/><lb ed="R110" n="0847a04"/>入诸<persName>佛</persName>位也。如是悟者。与<persName>佛</persName>悟同。故云位同大觉<anchor xml:id="nkr_note_add_0021b0401" n="0021b0401"/><anchor xml:id="beg0021b0401" n="0021b0401"/>已<anchor xml:id="end0021b0401"/>。 <lb ed="X" n="0021b05"/><lb ed="R110" n="0847a05"/>真是诸<persName>佛</persName>子。从淸净心生智。智淸净名为诸<persName>佛</persName>子。亦 <lb ed="X" n="0021b06"/><lb ed="R110" n="0847a06"/>名此<persName>佛</persName>子。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0021b07"/><lb ed="R110" n="0847a07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b0701">问。只是<persName>佛</persName>之与法。为是<persName>佛</persName>在先。为是法在先。若法在 <lb ed="X" n="0021b08"/><lb ed="R110" n="0847a08"/>先。法是何<persName>佛</persName>所说。若<persName>佛</persName>在先。承何教而成道。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b0818" cb:place="inline">答。<persName>佛</persName>亦 <lb ed="X" n="0021b09"/><lb ed="R110" n="0847a09"/>在法先。亦在法後。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b0908" cb:place="inline">问。因何<persName>佛</persName>法先後。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b0915" cb:place="inline">答。若據寂灭法。 <lb ed="X" n="0021b10"/><lb ed="R110" n="0847a10"/>是法先<persName>佛</persName>後。若據文字法。是<persName>佛</persName>先法後。何以故。一切 <lb ed="X" n="0021b11"/><lb ed="R110" n="0847a11"/>诸<persName>佛</persName>皆因寂灭法而得成<persName>佛</persName>。即是法先<persName>佛</persName>後。经云。诸 <lb ed="X" n="0021b12"/><lb ed="R110" n="0847a12"/><persName>佛</persName>所师。所为法也。得成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0021b1201" n="0021b1201"/><anchor xml:id="beg0021b1201" n="0021b1201"/>已<anchor xml:id="end0021b1201"/>。然始廣说十二部经。引 <lb ed="X" n="0021b13"/><lb ed="R110" n="0847a13"/>化众生。众生承<persName>佛</persName>法教。修行得成<persName>佛</persName>。即是法先<persName>佛</persName>後 <lb ed="X" n="0021b14"/><lb ed="R110" n="0847a14"/>也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0021b15"/><lb ed="R110" n="0847a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b1501">问。云何是说通宗不通。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b1510" cb:place="inline">答。言行相违。即是说通宗不 <lb ed="X" n="0021b16"/><lb ed="R110" n="0847a16"/>通。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b1602" cb:place="inline">问。云何是宗通说亦通。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b1611" cb:place="inline">答。言行无差。即是说通宗 <lb ed="X" n="0021b17"/><lb ed="R110" n="0847a17"/>亦通。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0021b18"/><lb ed="R110" n="0847a18"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b1801">问。经云到不到･不到到之法。云何。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b1814" cb:place="inline">答。说到行不到。名 <lb ed="X" n="0021b19"/><lb ed="R110" n="0847b01"/>为到不到。行到说不到。名为不到到。行说俱到。名为 <lb ed="X" n="0021b20"/><lb ed="R110" n="0847b02"/>到到。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0021b21"/><lb ed="R110" n="0847b03"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021b2101">问。<persName>佛</persName>法不尽有为。不住无为。何者是不尽有为。何者 <lb ed="X" n="0021b22"/><lb ed="R110" n="0847b04"/>是不住无为。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021b2206" cb:place="inline">答。不尽有为者。从初发心至菩提树下 <lb ed="X" n="0021b23"/><lb ed="R110" n="0847b05"/>成<persName>等正觉</persName>後。至双林入般涅槃。于中一切法悉皆不 <lb ed="X" n="0021b24"/><lb ed="R110" n="0847b06"/>捨。即是不尽有为也。不住无为者。虽修无念。不以无 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0021c" n="0021c"/> <lb ed="X" n="0021c01"/><lb ed="R110" n="0847b07"/>念为证。虽修空。不以空为证。虽修菩提涅槃。无相无 <lb ed="X" n="0021c02"/><lb ed="R110" n="0847b08"/>作。不以无相无作为证。即是不住无为也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0021c03"/><lb ed="R110" n="0847b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0301">问。为有地狱。为无地狱。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0310" cb:place="inline">答。亦有亦无。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0315" cb:place="inline">问。云何亦有亦 <lb ed="X" n="0021c04"/><lb ed="R110" n="0847b10"/>无。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0402" cb:place="inline">答。为随心所造一切恶业。即有地狱。若心无染。自 <lb ed="X" n="0021c05"/><lb ed="R110" n="0847b11"/>性空故。即无地狱。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0508" cb:place="inline">问。受罪众生有<persName>佛</persName>性否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0517" cb:place="inline">答。亦同<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0021c06"/><lb ed="R110" n="0847b12"/>性。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0602" cb:place="inline">问。既有<persName>佛</persName>性。正入地狱时。<persName>佛</persName>性同入否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0617" cb:place="inline">答。不同入。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0021c07"/><lb ed="R110" n="0847b13"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0701">问。正入之时。<persName>佛</persName>性复在何处。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0712" cb:place="inline">答。亦同入。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0716" cb:place="inline">问。既同入。正 <lb ed="X" n="0021c08"/><lb ed="R110" n="0847b14"/>入时。众生受罪。<persName>佛</persName>性亦同受罪否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c0814" cb:place="inline">答。<persName>佛</persName>性虽随众生 <lb ed="X" n="0021c09"/><lb ed="R110" n="0847b15"/>同入。是众生自受罪苦。<persName>佛</persName>性原来不受。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c0916" cb:place="inline">问。既同入。因 <lb ed="X" n="0021c10"/><lb ed="R110" n="0847b16"/>何不受。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c1004" cb:place="inline">答。众生者是有相。有相者即有成壞。<persName>佛</persName>性者 <lb ed="X" n="0021c11"/><lb ed="R110" n="0847b17"/>是无相。无相者即是空性也。是故真空之性无有壞 <lb ed="X" n="0021c12"/><lb ed="R110" n="0847b18"/>者。喩如有人于空积薪。薪自受壞。空不受壞也。空喩 <lb ed="X" n="0021c13"/><lb ed="R110" n="0848a01"/><persName>佛</persName>性。薪喩众生。故云同入而不同受也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0021c14"/><lb ed="R110" n="0848a02"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c1401">问。转八识成四智。束四智成三身。幾个识共成一智。 <lb ed="X" n="0021c15"/><lb ed="R110" n="0848a03"/>幾个识独成一智。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c1508" cb:place="inline">答。眼･耳･鼻･舌･身。此五识共成成所 <lb ed="X" n="0021c16"/><lb ed="R110" n="0848a04"/>作智。第六是意。独成妙观察智。第七心识。独成平等 <lb ed="X" n="0021c17"/><lb ed="R110" n="0848a05"/>性智。第八含藏识。独成大圆镜智。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c1714" cb:place="inline">问。此四智为别为 <lb ed="X" n="0021c18"/><lb ed="R110" n="0848a06"/>同。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c1802" cb:place="inline">答。体同名别。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c1807" cb:place="inline">问。体既同。云何名别。既随事立名。正 <lb ed="X" n="0021c19"/><lb ed="R110" n="0848a07"/>一体之时。何者是大圆镜智。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c1912" cb:place="inline">答。湛然空寂。圆明不动。 <lb ed="X" n="0021c20"/><lb ed="R110" n="0848a08"/>即大圆镜智。能对诸尘不起爱憎。即是二性空。二性 <lb ed="X" n="0021c21"/><lb ed="R110" n="0848a09"/>空即平等性智。能入诸根境界。善能分别。不起乱想 <lb ed="X" n="0021c22"/><lb ed="R110" n="0848a10"/>而得自在。即是妙观察智。能令诸根随事应用。悉入 <lb ed="X" n="0021c23"/><lb ed="R110" n="0848a11"/>正受。无二相者。即是成所作智。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0021c2313" cb:place="inline">问。束四智成三身者。 <lb ed="X" n="0021c24"/><lb ed="R110" n="0848a12"/>幾个智共成一身。幾个智独成一身。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0021c2415" cb:place="inline">答。大圆镜智独 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0022a" n="0022a"/> <lb ed="X" n="0022a01"/><lb ed="R110" n="0848a13"/>成法身。平等性智独成报身。妙观察智与成所作智 <lb ed="X" n="0022a02"/><lb ed="R110" n="0848a14"/>共成化身。此三身亦假立名字分别。<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0201" n="0022a0201"/><anchor xml:id="beg0022a0201" n="0022a0201"/>只<anchor xml:id="end0022a0201"/>令未解者看。 <lb ed="X" n="0022a03"/><lb ed="R110" n="0848a15"/>若了此理。亦无三身应用。何以故。为体性无相。从无 <lb ed="X" n="0022a04"/><lb ed="R110" n="0848a16"/>住本而立。亦无无住本。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0022a05"/><lb ed="R110" n="0848a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a0501">问。云何是见<persName>佛</persName>真身。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a0509" cb:place="inline">答。不见有无即是见<persName>佛</persName>真身。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a0520" cb:place="inline">问。 <lb ed="X" n="0022a06"/><lb ed="R110" n="0848a18"/>云何不见有无即是见<persName>佛</persName>真身。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a0613" cb:place="inline">答。有因无立。无因有 <lb ed="X" n="0022a07"/><lb ed="R110" n="0848b01"/>显。本不立有。无亦不存。既不存无。有从何得。有之与 <lb ed="X" n="0022a08"/><lb ed="R110" n="0848b02"/>无。相因始有。既相因而有。悉是生灭也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0022a0801" n="0022a0801"/><anchor xml:id="beg0022a0801" n="0022a0801"/>但<anchor xml:id="end0022a0801"/>離此二见。 <lb ed="X" n="0022a09"/><lb ed="R110" n="0848b03"/>即是见<persName>佛</persName>真身。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a0907" cb:place="inline">问。只如有无尙不可交。建立真身复 <lb ed="X" n="0022a10"/><lb ed="R110" n="0848b04"/>从何而立。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a1005" cb:place="inline">答。为有问故。若无问时。真身之名亦不可 <lb ed="X" n="0022a11"/><lb ed="R110" n="0848b05"/>立。何以故。譬如明镜。若对物像时。即现像。若不对像 <lb ed="X" n="0022a12"/><lb ed="R110" n="0848b06"/>时。终不见像。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0022a13"/><lb ed="R110" n="0848b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a1301">问。云何是常不離<persName>佛</persName>。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a1309" cb:place="inline">答。心无起灭。对境寂然。一切时 <lb ed="X" n="0022a14"/><lb ed="R110" n="0848b08"/>中毕竟空寂。即是常不離<persName>佛</persName>。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0022a15"/><lb ed="R110" n="0848b09"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a1501">问。何者是无为法。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a1508" cb:place="inline">答。有为是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a1512" cb:place="inline">问。今问无为法。因何答 <lb ed="X" n="0022a16"/><lb ed="R110" n="0848b10"/>有为是。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a1604" cb:place="inline">答。有因无立。无因有显。本不立有。无从何生。 <lb ed="X" n="0022a17"/><lb ed="R110" n="0848b11"/>若论真无为者。即不取有为。亦不取无为。是真无为 <lb ed="X" n="0022a18"/><lb ed="R110" n="0848b12"/>法也。何以故。经云。若取法相。即著我人。若取非法相。 <lb ed="X" n="0022a19"/><lb ed="R110" n="0848b13"/>即著我人。是故不应取法。不应取非法。即是取真法 <lb ed="X" n="0022a20"/><lb ed="R110" n="0848b14"/>也。若了此理。即真解脱。即会不二法门。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0022a21"/><lb ed="R110" n="0848b15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a2101">问。何者是中道義。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a2108" cb:place="inline">答。边義是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022a2112" cb:place="inline">问。今问中道。因何答边 <lb ed="X" n="0022a22"/><lb ed="R110" n="0848b16"/>義是。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022a2203" cb:place="inline">答。边因中立。中因边生。本若无边。中从何有。今 <lb ed="X" n="0022a23"/><lb ed="R110" n="0848b17"/>言中者。因边始有。故知中之与边。相因而立。悉是无 <lb ed="X" n="0022a24"/><lb ed="R110" n="0848b18"/>常。色受想行识亦复如是。</p></sp></cb:dialog> <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0022b" n="0022b"/> <lb ed="X" n="0022b01"/><lb ed="R110" n="0849a01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b0101">问。何名五阴等。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022b0107" cb:place="inline">答。对色染色。随色受生。名为色阴。为 <lb ed="X" n="0022b02"/><lb ed="R110" n="0849a02"/>领纳入八风。好集邪信。即随领受中生。名为受阴。迷 <lb ed="X" n="0022b03"/><lb ed="R110" n="0849a03"/>心取想。随想受生。名为想阴。结集诸行。随行受生。名 <lb ed="X" n="0022b04"/><lb ed="R110" n="0849a04"/>为行阴。于平等体妄起分别。繫著虚识受生。名为识 <lb ed="X" n="0022b05"/><lb ed="R110" n="0849a05"/>阴。故云五阴。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0022b06"/><lb ed="R110" n="0849a06"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b0601">问。经云二十五有。何者是。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022b0611" cb:place="inline">答。受後有身是也。後有身 <lb ed="X" n="0022b07"/><lb ed="R110" n="0849a07"/>者。即六道受生也。为众生现世心迷。好结诸业。後即 <lb ed="X" n="0022b08"/><lb ed="R110" n="0849a08"/>随业受生。故云後有也。世若有人志修究竟解脱。证 <lb ed="X" n="0022b09"/><lb ed="R110" n="0849a09"/>无生法忍者。即永離三界。不受後有。不受後有者。即 <lb ed="X" n="0022b10"/><lb ed="R110" n="0849a10"/>证法身。法身者。即是<persName>佛</persName>身。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b1011" cb:place="inline">问。二十五有名云何分别。</p></sp> <lb ed="X" n="0022b11"/><lb ed="R110" n="0849a11"/><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022b1101">答。本体是一。为随用立名。显二十五有。二十五有。十 <lb ed="X" n="0022b12"/><lb ed="R110" n="0849a12"/>恶･十善･五阴是。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b1207" cb:place="inline">问。云何是十恶･十善。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022b1215" cb:place="inline">答。十恶。煞･盗･婬･ <lb ed="X" n="0022b13"/><lb ed="R110" n="0849a13"/>妄言･绮语･两舌･恶口。乃至贪･嗔･邪见。此名十恶。十善 <lb ed="X" n="0022b14"/><lb ed="R110" n="0849a14"/>者。但不行十恶即是也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0022b15"/><lb ed="R110" n="0849a15"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b1501">问。上说无念。由未尽决。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022b1510" cb:place="inline">答。无念者。一切处无心是无 <lb ed="X" n="0022b16"/><lb ed="R110" n="0849a16"/>一切境界。无馀思求是对诸境色永无起动。是即无 <lb ed="X" n="0022b17"/><lb ed="R110" n="0849a17"/>念。无念者。是名真念也。若以念为念者。即是邪念。非 <lb ed="X" n="0022b18"/><lb ed="R110" n="0849a18"/>为正念。何以故。经云。若教人六念。名为非念。有六念 <lb ed="X" n="0022b19"/><lb ed="R110" n="0849b01"/>名为邪念。无六念者即真念。经云。善男子。我等住于 <lb ed="X" n="0022b20"/><lb ed="R110" n="0849b02"/>无念法中。得如是金色三十二相。放大光明。照无馀 <lb ed="X" n="0022b21"/><lb ed="R110" n="0849b03"/>世界。不可思议功德。<persName>佛</persName>说之犹不尽。何况馀乘能知 <lb ed="X" n="0022b22"/><lb ed="R110" n="0849b04"/>也。得无念者。六根无染故。自然得入诸<persName>佛</persName>知见。得如 <lb ed="X" n="0022b23"/><lb ed="R110" n="0849b05"/>是者。即名<persName>佛</persName>藏。亦名法藏。即能一切<persName>佛</persName>一切法。何以 <lb ed="X" n="0022b24"/><lb ed="R110" n="0849b06"/>故。为无念故。经云。一切诸<persName>佛</persName>等。皆从此经出。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022b2418" cb:place="inline">问。<anchor xml:id="nkr_note_add_0022b2401" n="0022b2401"/><anchor xml:id="beg0022b2401" n="0022b2401"/>既<anchor xml:id="end0022b2401"/>称 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0022c" n="0022c"/> <lb ed="X" n="0022c01"/><lb ed="R110" n="0849b07"/>无念。入<persName>佛</persName>知见。复从何立。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022c0111" cb:place="inline">答。从无念立。何以故。经云。 <lb ed="X" n="0022c02"/><lb ed="R110" n="0849b08"/>从无住本。立一切法。又云。喩如明鉴。鉴中虽无像。而 <lb ed="X" n="0022c03"/><lb ed="R110" n="0849b09"/>能现万象。何以故。为鉴明故。能现万象。学人为心无 <lb ed="X" n="0022c04"/><lb ed="R110" n="0849b10"/>染。故妄念不生。我人心灭。毕竟淸净。以淸净故。能生 <lb ed="X" n="0022c05"/><lb ed="R110" n="0849b11"/>无量知见。顿悟者不離此生即得解脱。何以知之。譬 <lb ed="X" n="0022c06"/><lb ed="R110" n="0849b12"/>如狮子儿初生之时。即真狮子。修顿悟者亦复如是。 <lb ed="X" n="0022c07"/><lb ed="R110" n="0849b13"/>即修之时。即入<persName>佛</persName>位。如竹春生笋。不離于春。即与母 <lb ed="X" n="0022c08"/><lb ed="R110" n="0849b14"/>齐。等无有异。何以故。为心空故。修顿悟者亦复如是。 <lb ed="X" n="0022c09"/><lb ed="R110" n="0849b15"/>为顿除妄念。永绝我人。毕竟空寂。即与<persName>佛</persName>齐。等无有 <lb ed="X" n="0022c10"/><lb ed="R110" n="0849b16"/>异。故云即凡即圣也。修顿悟者不離此身即超三界。 <lb ed="X" n="0022c11"/><lb ed="R110" n="0849b17"/>经云。不壞世间而超世间。不捨烦恼而入涅槃。不修 <lb ed="X" n="0022c12"/><lb ed="R110" n="0849b18"/>顿悟者。犹如野豻随逐狮子。经百千劫。终不得成师 <lb ed="X" n="0022c13"/><lb ed="R110" n="0850a01"/>子。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0022c1302" cb:place="inline">又问。真如之性为实空。为实不空。若言不空。即是 <lb ed="X" n="0022c14"/><lb ed="R110" n="0850a02"/>有相。若言空者。即是断灭。一切众生当依何修而得 <lb ed="X" n="0022c15"/><lb ed="R110" n="0850a03"/>解脱。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0022c1503" cb:place="inline">答。真如之性。亦空亦不空。何以故。真如妙体。无 <lb ed="X" n="0022c16"/><lb ed="R110" n="0850a04"/>形无相。不可得也。是名亦空。然于空无相体中。具足 <lb ed="X" n="0022c17"/><lb ed="R110" n="0850a05"/>恒沙之用。即无事不应。是名亦不空。经云。解一即千 <lb ed="X" n="0022c18"/><lb ed="R110" n="0850a06"/>从。迷一即万惑。若人守一万事毕。是悟道之妙也。经 <lb ed="X" n="0022c19"/><lb ed="R110" n="0850a07"/>云。森罗及万象。一法之所印。云何一法中而生种种 <lb ed="X" n="0022c20"/><lb ed="R110" n="0850a08"/>见。如此功业。由行为本。若不降心。依文取证。无有是 <lb ed="X" n="0022c21"/><lb ed="R110" n="0850a09"/>处。自诳诳他。彼此俱坠。努力。努力。细细审之。只是事 <lb ed="X" n="0022c22"/><lb ed="R110" n="0850a10"/>来不受。一切处无心。得如是者。即入涅槃。证无生法 <lb ed="X" n="0022c23"/><lb ed="R110" n="0850a11"/>忍。亦名不二法门。亦名无诤。亦名一行三昧。何以故。 <lb ed="X" n="0022c24"/><lb ed="R110" n="0850a12"/>毕竟淸净无我人故。不起爱憎。是二性空。是无所见。 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0023a" n="0023a"/> <lb ed="X" n="0023a01"/><lb ed="R110" n="0850a13"/>即是真如无得之辩。</p><p xml:id="pX63p0023a0109" cb:place="inline">此论不传无信。唯传同见同行。 <lb ed="X" n="0023a02"/><lb ed="R110" n="0850a14"/>当观前人有诚信心。堪任不退者。如是之人。乃可为 <lb ed="X" n="0023a03"/><lb ed="R110" n="0850a15"/>说。示之令悟。吾作此论。为有缘人。非求名利。只如诸 <lb ed="X" n="0023a04"/><lb ed="R110" n="0850a16"/><persName>佛</persName>所说千经万论。只为众生迷故。心行不同。随邪应 <lb ed="X" n="0023a05"/><lb ed="R110" n="0850a17"/>说。即有差别。<anchor xml:id="nkr_note_add_0023a0501" n="0023a0501"/><anchor xml:id="beg0023a0501" n="0023a0501"/>如<anchor xml:id="end0023a0501"/>论究竟解脱理者。只是事来不受。一 <lb ed="X" n="0023a06"/><lb ed="R110" n="0850a18"/>切处无心。永寂如空。毕竟淸净。自然解脱。汝莫求虚 <lb ed="X" n="0023a07"/><lb ed="R110" n="0850b01"/>名。口说真如。心似猿猴。即言行相违。名为自诳。当堕 <lb ed="X" n="0023a08"/><lb ed="R110" n="0850b02"/>恶道。莫求一世虚名快乐。不觉长劫受殃。努力。努力。 <lb ed="X" n="0023a09"/><lb ed="R110" n="0850b03"/>众生自度。<persName>佛</persName>不能度。若<persName>佛</persName>能度众生时。过去诸<persName>佛</persName>如 <lb ed="X" n="0023a10"/><lb ed="R110" n="0850b04"/>微尘数。一切众生总应度尽。何故我等至今流浪生 <lb ed="X" n="0023a11"/><lb ed="R110" n="0850b05"/>死。不得成<persName>佛</persName>。当知众生自度。<persName>佛</persName>不能度。努力。努力。自 <lb ed="X" n="0023a12"/><lb ed="R110" n="0850b06"/>修莫倚他<persName>佛</persName>力。经云。夫求法者。不著<persName>佛</persName>求。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0023a13"/><lb ed="R110" n="0850b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023a1301">问。于来世中多有杂学之徒。云何共住。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023a1316" cb:place="inline">答。但和其光。 <lb ed="X" n="0023a14"/><lb ed="R110" n="0850b08"/>不同其业。同处不同<anchor xml:id="nkr_note_add_0023a1401" n="0023a1401"/><anchor xml:id="beg0023a1401" n="0023a1401"/>位<anchor xml:id="end0023a1401"/>。经云随流而性常也。只如学 <lb ed="X" n="0023a15"/><lb ed="R110" n="0850b09"/>道者自为大事因缘解脱之事。俱勿<anchor xml:id="nkr_note_add_0023a1501" n="0023a1501"/><anchor xml:id="beg0023a1501" n="0023a1501"/>轻未<anchor xml:id="end0023a1501"/>学。敬学如 <lb ed="X" n="0023a16"/><lb ed="R110" n="0850b10"/><persName>佛</persName>。不高<anchor xml:id="nkr_note_add_0023a1601" n="0023a1601"/><anchor xml:id="beg0023a1601" n="0023a1601"/>己<anchor xml:id="end0023a1601"/>德。不疾彼能。自察于行。不擧他过。于一切 <lb ed="X" n="0023a17"/><lb ed="R110" n="0850b11"/>处悉无妨碍。自然快乐也。褈说偈云。</p> <lb ed="X" n="0023a18"/><lb ed="R110" n="0850b12"/><lg type="regular" xml:id="lgX63p0023a1801"><l>忍辱第一道</l><l>先须除我人</l><l>事来无所受</l> <lb ed="X" n="0023a19"/><lb ed="R110" n="0850b13"/><l>即真菩提身</l></lg> <lb ed="X" n="0023a20"/><lb ed="R110" n="0850b14"/><p xml:id="pX63p0023a2001">金刚经云。菩萨无我法者。<persName>如来</persName>说名真是菩萨。又云。 <lb ed="X" n="0023a21"/><lb ed="R110" n="0850b15"/>不取即不捨。永断于生死。一切处无心。即名诸<persName>佛</persName>子。 <lb ed="X" n="0023a22"/><lb ed="R110" n="0850b16"/>涅槃经云。<persName>如来</persName>证涅槃。永断于生死。偈曰。</p> <lb ed="X" n="0023a23"/><lb ed="R110" n="0850b17"/><lg type="regular" xml:id="lgX63p0023a2301"><l>我今意况大好</l><l>他人骂时无恼</l> <lb ed="X" n="0023a24"/><lb ed="R110" n="0850b18"/><l>无言不说是非</l><l>涅槃生死同道</l> <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0023b" n="0023b"/> <lb ed="X" n="0023b01"/><lb ed="R110" n="0851a01"/><l>识达自家本宗</l><l>犹来无有靑皂</l> <lb ed="X" n="0023b02"/><lb ed="R110" n="0851a02"/><l>一切妄想分别</l><l>将知世人不了</l> <lb ed="X" n="0023b03"/><lb ed="R110" n="0851a03"/><l>寄言凡夫末代</l><l>除却心中藁草</l> <lb ed="X" n="0023b04"/><lb ed="R110" n="0851a04"/><l>我今意况大宽</l><l>不语无事心安</l> <lb ed="X" n="0023b05"/><lb ed="R110" n="0851a05"/><l>从容自在解脱</l><l>东西去易不难</l> <lb ed="X" n="0023b06"/><lb ed="R110" n="0851a06"/><l>终日无言寂寞</l><l>念念向理思看</l> <lb ed="X" n="0023b07"/><lb ed="R110" n="0851a07"/><l>自然逍遥见道</l><l>生死定不相干</l> <lb ed="X" n="0023b08"/><lb ed="R110" n="0851a08"/><l>我今意况大奇</l><l>不向世上侵欺</l> <lb ed="X" n="0023b09"/><lb ed="R110" n="0851a09"/><l>荣华总是虚诳</l><l>敝衣粗食充饥</l> <lb ed="X" n="0023b10"/><lb ed="R110" n="0851a10"/><l>道逢世人懒语</l><l>世人咸说我痴</l> <lb ed="X" n="0023b11"/><lb ed="R110" n="0851a11"/><l>外现瞪瞪暗钝</l><l>心中明若琉璃</l> <lb ed="X" n="0023b12"/><lb ed="R110" n="0851a12"/><l>默契罗睺密行</l><l>非汝凡夫所知</l></lg> <lb ed="X" n="0023b13"/><lb ed="R110" n="0851a13"/><p xml:id="pX63p0023b1301">吾恐汝等不会了真解脱理。再示汝等。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0023b14"/><lb ed="R110" n="0851a14"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b1401">问。维摩经云。欲得净土。当净其心。云何是净心。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b1419" cb:place="inline">答。以 <lb ed="X" n="0023b15"/><lb ed="R110" n="0851a15"/>毕竟净为净。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b1506" cb:place="inline">问。云何是毕竟净为净。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b1515" cb:place="inline">答。无净无无净 <lb ed="X" n="0023b16"/><lb ed="R110" n="0851a16"/>即是毕竟净。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b1606" cb:place="inline">问。云何是无净无无净。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b1615" cb:place="inline">答。一切处无心 <lb ed="X" n="0023b17"/><lb ed="R110" n="0851a17"/>是净。得净之时不得作净想。即名无净也。得无净时 <lb ed="X" n="0023b18"/><lb ed="R110" n="0851a18"/>亦不得作无净想。即是无无净也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0023b19"/><lb ed="R110" n="0851b01"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b1901">问。修道者以何为证。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b1909" cb:place="inline">答。毕竟证为证。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b1915" cb:place="inline">问。云何是毕竟 <lb ed="X" n="0023b20"/><lb ed="R110" n="0851b02"/>证。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b2002" cb:place="inline">答。无证无无证是名毕竟证。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023b2013" cb:place="inline">问。云何是无证。云何 <lb ed="X" n="0023b21"/><lb ed="R110" n="0851b03"/>是无无证。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023b2105" cb:place="inline">答。于外不染色声等。于内不起妄念心。得 <lb ed="X" n="0023b22"/><lb ed="R110" n="0851b04"/>如是者。即名为证。得证之时不得作证想。即名无证 <lb ed="X" n="0023b23"/><lb ed="R110" n="0851b05"/>也。得此无证之时亦不得作无证想。是名无证。即名 <lb ed="X" n="0023b24"/><lb ed="R110" n="0851b06"/>无无证也。</p></sp></cb:dialog> <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0023c" n="0023c"/> <lb ed="X" n="0023c01"/><lb ed="R110" n="0851b07"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c0101">问。云何解脱心。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c0107" cb:place="inline">答。无解脱心。亦无无解脱心。即名真 <lb ed="X" n="0023c02"/><lb ed="R110" n="0851b08"/>解脱也。经云。法尙应捨。何况非法也。法者是有。非法 <lb ed="X" n="0023c03"/><lb ed="R110" n="0851b09"/>是无也。但不取有无。即真解脱。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0023c04"/><lb ed="R110" n="0851b10"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c0401">问。云何得道。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c0406" cb:place="inline">答。以毕竟得为得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c0413" cb:place="inline">问。云何是毕竟得。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c0420" cb:place="inline">答。 <lb ed="X" n="0023c05"/><lb ed="R110" n="0851b11"/>无得无无得。是名毕竟得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c0511" cb:place="inline">问。云何是毕竟空。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c0518" cb:place="inline">答。无空 <lb ed="X" n="0023c06"/><lb ed="R110" n="0851b12"/>无无空。即名毕竟空。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c0609" cb:place="inline">问。云何是真如定。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c0616" cb:place="inline">答。无定无无 <lb ed="X" n="0023c07"/><lb ed="R110" n="0851b13"/>定。即名真如定。经云。无有定法名阿耨多罗三藐三 <lb ed="X" n="0023c08"/><lb ed="R110" n="0851b14"/>菩提。亦无定法<persName>如来</persName>可说。经云虽修空。不以空为证。 <lb ed="X" n="0023c09"/><lb ed="R110" n="0851b15"/>不得作空想。即是也。虽修定。不以定为证。不得作定 <lb ed="X" n="0023c10"/><lb ed="R110" n="0851b16"/>想。即是也。虽得净。不以净为证。不得作净想。即是也。 <lb ed="X" n="0023c11"/><lb ed="R110" n="0851b17"/>若得定。得净。得一切处无心之时。即作得如是想者。 <lb ed="X" n="0023c12"/><lb ed="R110" n="0851b18"/>皆是妄想。即被繫缚。不名解脱。若得如是之时。了了 <lb ed="X" n="0023c13"/><lb ed="R110" n="0852a01"/>自知得自在。即不得将此为证。亦不得作如是想时 <lb ed="X" n="0023c14"/><lb ed="R110" n="0852a02"/>得解脱。经云。若起精进心。是妄非精进也。若能心不 <lb ed="X" n="0023c15"/><lb ed="R110" n="0852a03"/>妄。精进无有涯。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0023c16"/><lb ed="R110" n="0852a04"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c1601">问。云何是中道。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c1607" cb:place="inline">答。无中间。亦无二边。即中道也。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c1619" cb:place="inline">云何 <lb ed="X" n="0023c17"/><lb ed="R110" n="0852a05"/>是二边。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c1704" cb:place="inline">答。为有彼心。有此心。即是二边。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0023c1716" cb:place="inline">云何名彼心。 <lb ed="X" n="0023c18"/><lb ed="R110" n="0852a06"/>此心。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0023c1803" cb:place="inline">答。外缚色声。名为彼心。内起妄念。名为此心。若 <lb ed="X" n="0023c19"/><lb ed="R110" n="0852a07"/>于外不染色。即名无彼心。内不生妄念。即名无此心。 <lb ed="X" n="0023c20"/><lb ed="R110" n="0852a08"/>此非二边也。心既无二边。中亦何有哉。得如是者。即 <lb ed="X" n="0023c21"/><lb ed="R110" n="0852a09"/>名中道。真<persName>如来</persName>道。<persName>如来</persName>道者。即一切觉人解脱也。经 <lb ed="X" n="0023c22"/><lb ed="R110" n="0852a10"/>云。虚空无中边。诸<persName>佛</persName>身亦然。然一切色空者。即一切 <lb ed="X" n="0023c23"/><lb ed="R110" n="0852a11"/>处无心也。一切处无心者。即一<anchor xml:id="nkr_note_add_0023c2301" n="0023c2301"/><anchor xml:id="beg0023c2301" n="0023c2301"/>切<anchor xml:id="end0023c2301"/>色性空。二義无别。 <lb ed="X" n="0023c24"/><lb ed="R110" n="0852a12"/>亦名色空。亦名色无法也。汝若離一<anchor xml:id="nkr_note_add_0023c2401" n="0023c2401"/><anchor xml:id="beg0023c2401" n="0023c2401"/>切<anchor xml:id="end0023c2401"/>处无心。得菩 <pb ed="X" xml:id="X63.1223.0024a" n="0024a"/> <lb ed="X" n="0024a01"/><lb ed="R110" n="0852a13"/>提解脱。涅槃寂灭。禅定见性者。非也。一切处无心者。 <lb ed="X" n="0024a02"/><lb ed="R110" n="0852a14"/>即修菩提･解脱･涅槃･寂灭･禅定。乃至六度。皆见性处。 <lb ed="X" n="0024a03"/><lb ed="R110" n="0852a15"/>何以故。金刚经云无有少<anchor xml:id="nkr_note_add_0024a0301" n="0024a0301"/><anchor xml:id="beg0024a0301" n="0024a0301"/>法<anchor xml:id="end0024a0301"/>可得。是名阿耨多罗三 <lb ed="X" n="0024a04"/><lb ed="R110" n="0852a16"/>藐三菩提也。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0024a05"/><lb ed="R110" n="0852a17"/><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0024a0501">问。若有修一切诸行。具足成就。得受记否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0024a0517" cb:place="inline">答。不得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0024a0520" cb:place="inline">问。 <lb ed="X" n="0024a06"/><lb ed="R110" n="0852a18"/>若以一切法无修得成就。得受记否。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0024a0615" cb:place="inline">答。不得。</p></sp></cb:dialog><cb:dialog type="qa"><sp cb:type="question"><p xml:id="pX63p0024a0618" cb:place="inline">问。若恁 <lb ed="X" n="0024a07"/><lb ed="R110" n="0852b01"/>么时。当以何法而得受记。</p></sp><sp cb:type="answer"><p xml:id="pX63p0024a0711" cb:place="inline">答。不以有行。亦不以无行。 <lb ed="X" n="0024a08"/><lb ed="R110" n="0852b02"/>即得受记。何以故。维摩经云。诸行性相。悉皆无常。涅 <lb ed="X" n="0024a09"/><lb ed="R110" n="0852b03"/>槃经云。<persName>佛</persName>告迦葉。诸行是常。无有是处。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0024a0901" n="0024a0901"/><anchor xml:id="beg0024a0901" n="0024a0901"/>但<anchor xml:id="end0024a0901"/>一切处 <lb ed="X" n="0024a10"/><lb ed="R110" n="0852b04"/>无心。即无诸行。亦无无行。即名受记。所言一切处无 <lb ed="X" n="0024a11"/><lb ed="R110" n="0852b05"/>心者。无憎爱心。是言憎爱者见好事不起爱心。即名 <lb ed="X" n="0024a12"/><lb ed="R110" n="0852b06"/>无爱心也。见恶事亦不起憎心。即名无憎心也。无爱 <lb ed="X" n="0024a13"/><lb ed="R110" n="0852b07"/>者。即名无染心。即是色性空也。色性空者。即是万缘 <lb ed="X" n="0024a14"/><lb ed="R110" n="0852b08"/>俱绝。万缘俱绝者。自然解脱。汝细看之。若未惺惺了 <lb ed="X" n="0024a15"/><lb ed="R110" n="0852b09"/>时。即须早问。勿使空度。汝等若依此教修。不解脱者。 <lb ed="X" n="0024a16"/><lb ed="R110" n="0852b10"/>吾即终身为汝受大地狱。吾若诳汝者。吾当所生处 <lb ed="X" n="0024a17"/><lb ed="R110" n="0852b11"/>为狮子虎狼所食。汝若不依教。自不勤修。即不知也。 <lb ed="X" n="0024a18"/><lb ed="R110" n="0852b12"/>一失人身。万劫不复。努力。努力。须合知尔。</p></sp></cb:dialog> <lb ed="X" n="0024a19"/><lb ed="R110" n="0852b13"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>顿悟入道要门论卷上</cb:jhead></cb:juan></cb:div> <lb ed="X" n="0024a20"/><lb ed="R110" n="0852b14"/> <lb ed="X" n="0024a21"/><lb ed="R110" n="0852b15"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX63p0024a2101">吴江居士吴瑞征施资刻此 <lb ed="X" n="0024a22" type="honorific"/><lb ed="R110" n="0852b16"/>顿悟入道要门论上卷资先考霁宇府君冥福 <lb ed="X" n="0024a23"/><lb ed="R110" n="0852b17"/>了缘居士对 长洲徐普书 溧水端学尧刻。</p> <lb ed="X" n="0024a24"/><lb ed="R110" n="0852b18"/><p xml:id="pX63p0024a2401">万历丁酉夏六月 径山兴圣<name role="" type="person">万寿禅寺</name>识</p></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0019a1801" to="#end0019a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">名见</lem><rdg wit="#wit.orig">见名</rdg></app> <app from="#beg0019001" to="#end0019001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">金<note type="cf1">T08n0235_p0750b09</note><note type="cf2">X63n1223_p0019b14 註解01</note></lem><rdg wit="#wit.orig">念</rdg></app> <app from="#beg0019b1701" to="#end0019b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5" cb:provider="来函：王唯 (2023-09-07)">起<note type="cf1">T15n0586_p0045c04</note><note type="cf2">T15n0587_p0077b18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">延</rdg></app> <app from="#beg0019c1201" to="#end0019c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">了</lem><rdg wit="#wit.orig">子</rdg></app> <app from="#beg0019c1401" to="#end0019c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0019c1601" to="#end0019c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0020a0301" to="#end0020a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">也</lem><rdg wit="#wit.orig">者</rdg></app> <app from="#beg0020a1401" to="#end0020a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">为</lem><rdg wit="#wit.orig">所</rdg></app> <app from="#beg0021a2301" to="#end0021a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021b0401" to="#end0021b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0021b1201" to="#end0021b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0022a0201" to="#end0022a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">只</lem><rdg wit="#wit.orig">口</rdg></app> <app from="#beg0022a0801" to="#end0022a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0022b2401" to="#end0022b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">既</lem><rdg wit="#wit.orig">即</rdg></app> <app from="#beg0023a0501" to="#end0023a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">如</lem><rdg wit="#wit.orig">知</rdg></app> <app from="#beg0023a1401" to="#end0023a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">位</lem><rdg wit="#wit.orig">住</rdg></app> <app from="#beg0023a1501" to="#end0023a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">轻未</lem><rdg wit="#wit.orig">经末</rdg></app> <app from="#beg0023a1601" to="#end0023a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0023c2301" to="#end0023c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">切</lem><rdg wit="#wit.orig">色</rdg></app> <app from="#beg0023c2401" to="#end0023c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">切</lem><rdg wit="#wit.orig">分</rdg></app> <app from="#beg0024a0301" to="#end0024a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">法</lem><rdg wit="#wit.orig">去</rdg></app> <app from="#beg0024a0901" to="#end0024a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0019001" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0019001">金【CB】，念【卍续】，念当作金</note> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0018001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0018001">耳疑尔</note> <note n="0019001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019001">念当作金</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0019a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019a1801">名见【CB】，见名【卍续】</note> <note n="0019b1701" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X63.0019b17.20" target="#nkr_note_add_0019b1701">起【CB】，延【卍续】</note> <note n="0019c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c1201">了【CB】，子【卍续】</note> <note n="0019c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0019c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0019c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0020a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020a0301">也【CB】，者【卍续】</note> <note n="0020a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0020a1401">为【CB】，所【卍续】</note> <note n="0021a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0021b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0021b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0022a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0201">只【CB】，口【卍续】</note> <note n="0022a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022a0801">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0022b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0022b2401">既【CB】，即【卍续】</note> <note n="0023a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023a0501">如【CB】，知【卍续】</note> <note n="0023a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023a1401">位【CB】，住【卍续】</note> <note n="0023a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023a1501">轻未【CB】，经末【卍续】</note> <note n="0023a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023a1601">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0023c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023c2301">切【CB】，色【卍续】</note> <note n="0023c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0023c2401">切【CB】，分【卍续】</note> <note n="0024a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0024a0301">法【CB】，去【卍续】</note> <note n="0024a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0024a0901">但【CB】，但【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>